کد تعرفه گمرکی (HS Code) چیست؟ نحوه درست انتخاب کد

کد تعرفه گمرکی (HS Code) چیست؟ نحوه درست انتخاب کد

مقدمه

کد تعرفه گمرکی یا HS Code یکی از حساس‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین عناصر در فرآیند ترخیص کالا است. انتخاب نادرست این کد می‌تواند باعث افزایش هزینه ترخیص، تأخیر طولانی، جریمه‌های گمرکی و حتی تشکیل پرونده قاچاق شود.
در این مقاله، به‌صورت دقیق و کاربردی بررسی می‌کنیم که HS Code چیست، چه نقشی در ترخیص کالا دارد و چگونه می‌توان آن را به‌درستی انتخاب کرد.

کد تعرفه گمرکی HS Code چیست؟

HS Code مخفف Harmonized System Code است؛ یک سیستم بین‌المللی طبقه‌بندی کالا که توسط سازمان جهانی گمرک (WCO) تدوین شده و تقریباً تمام کشورهای جهان از آن استفاده می‌کنند.

این کد مشخص می‌کند:

• کالا دقیقاً چه ماهیتی دارد

• مشمول چه حقوق ورودی و عوارضی است

• به چه مجوزها و محدودیت‌هایی نیاز دارد

به بیان ساده:

HS Code شناسنامه گمرکی کالا است.

ساختار کد تعرفه گمرکی HS Code چگونه است؟

HS Code به‌صورت سلسله‌مراتبی طراحی شده است:

• ۲ رقم اول: فصل کالا

• ۴ رقم اول: ردیف تعرفه

• ۶ رقم اول: کد بین‌المللی استاندارد

• ارقام بعدی: کد ملی (در ایران معمولاً ۸ رقمی)

هرچه به سمت ارقام پایین‌تر می‌رویم، تعریف کالا دقیق‌تر می‌شود.

کد تعرفه گمرکی HS Code چه تأثیری بر ترخیص کالا دارد؟

۱. تعیین هزینه ترخیص

HS Code مشخص می‌کند:

• حقوق گمرکی چقدر است

• سود بازرگانی چه میزانی دارد

• مالیات و عوارض چگونه محاسبه می‌شود

تفاوت یک HS Code با کد مشابه می‌تواند اختلاف هزینه قابل توجهی ایجاد کند.

• مراحل صادرات کالای ایرانی کشورهای همسایه

۲. تعیین نیاز به مجوزهای قانونی

بسیاری از مجوزها بر اساس HS Code صادر می‌شوند، از جمله:

• استاندارد اجباری

• مجوز سازمان غذا و دارو

• مجوز قرنطینه

• مجوزهای ایمنی یا انرژی

انتخاب اشتباه HS Code ممکن است باعث توقف کامل ترخیص شود.

۳. تعیین مسیر گمرکی

برخی HS Codeها به‌عنوان کالاهای حساس شناخته می‌شوند و:

• احتمال مسیر قرمز بالاتری دارند

• ارزیابی فیزیکی دقیق‌تری روی آن‌ها انجام می‌شود

چرا انتخاب کد تعرفه گمرکی HS Code اشتباه رایج است؟

دلایل رایج خطا در انتخاب HS Code:

• تشابه ظاهری کالاها

• استفاده از نام بازاری به‌جای مشخصات فنی

• ترجمه نادرست عنوان کالا

• انتخاب کد با هزینه کمتر بدون تطابق واقعی

پیامدهای انتخاب اشتباه کد تعرفه گمرکی HS Code

انتخاب نادرست HS Code می‌تواند منجر به:

• اصلاح اظهارنامه و تأخیر ترخیص

• جریمه مالی

• اختلاف با کارشناس گمرک

• ارجاع پرونده به کمیسیون حل اختلاف

• حتی تشکیل پرونده قاچاق (در موارد خاص)

⚠️ در بسیاری از موارد، «عدم آگاهی» به‌عنوان دفاع پذیرفته نمی‌شود.

چگونه HS Code را به‌درستی انتخاب کنیم؟

۱. بررسی دقیق مشخصات فنی کالا

برای انتخاب صحیح HS Code باید بدانید:

• جنس کالا چیست؟

• کاربرد نهایی آن چیست؟

• به‌صورت کامل یا قطعه وارد می‌شود؟

• صنعتی است یا مصرفی؟

۲. استفاده از منابع رسمی تعرفه

از منابع معتبر مانند:

• کتاب مقررات صادرات و واردات

• سامانه‌های رسمی گمرک

• بخشنامه‌های مرتبط

استفاده کنید، نه صرفاً جست‌وجوی اینترنتی عمومی.

۳. توجه به «کاربرد نهایی کالا»

در بسیاری از موارد، کاربرد کالا تعیین‌کننده HS Code است، نه شکل ظاهری آن.

۴. مشاوره تخصصی قبل از ثبت سفارش

بهترین زمان تعیین HS Code:

قبل از ثبت سفارش و ورود کالا به کشور

در این مرحله، اصلاح اشتباه کم‌هزینه و کم‌ریسک است.

ترخیص سرور شبکه از گمرک

نقش ترخیص‌کار و شرکت ترخیص کالا در انتخاب HS Code

ترخیص‌کار حرفه‌ای:

• تجربه پرونده‌های مشابه دارد

• اختلافات تعرفه‌ای را می‌شناسد

• از ریسک‌های پنهان آگاه است

• انتخاب HS Code را مستند و قابل دفاع انجام می‌دهد

شرکت ترخیص کالا معتبر، معمولاً این مرحله را قبل از ورود کالا انجام می‌دهد.

یک باور اشتباه خطرناک

❌ «اگر گمرک قبول کرد، یعنی HS Code درست است»

✔️ واقعیت:
گمرک ممکن است در ابتدا بپذیرد، اما در بررسی‌های بعدی یا ممیزی، اختلاف شناسایی شود و جریمه اعمال گردد.

جمع‌بندی

HS Code، پایه و اساس تمام محاسبات گمرکی است. انتخاب درست آن، مسیر ترخیص را هموار می‌کند و انتخاب نادرست، می‌تواند یک پرونده ساده را به چالش جدی حقوقی و مالی تبدیل کند. اگر به‌دنبال ترخیص امن، سریع و کم‌هزینه هستید، تعیین HS Code را به افراد متخصص بسپارید.

طراحی و سئوسازی: گروه نرم افزاری السا