امروزه تقریباً تمام فرآیندهای گمرکی در ایران بهصورت الکترونیکی انجام میشود و سامانه EPL گمرک به قلب عملیات ترخیص کالا تبدیل شده است. هرگونه اشتباه یا ناآشنایی با این سامانه میتواند باعث تأخیر در ترخیص، اصلاح اظهارنامه، جریمه یا حتی توقف کامل پرونده شود. در این مقاله، بهصورت عملی و مرحلهبهمرحله توضیح میدهیم که سامانه EPL چیست، چه کاربردی دارد و چگونه باید با آن کار کرد.
EPL مخفف Electronic Packing List است و سامانهای الکترونیکی متعلق به گمرک جمهوری اسلامی ایران است که برای:
ثبت اظهارنامه گمرکی
مدیریت اسناد ترخیص
پیگیری وضعیت پرونده
پرداخت هزینههای گمرکی
مورد استفاده قرار میگیرد.
به بیان ساده:
سامانه EPL همان جایی است که ترخیص کالا بهصورت رسمی آغاز و مدیریت میشود.
اظهارنامه گمرکی چیست
ثبت اطلاعات کالا
تعیین تعرفه گمرکی
بارگذاری اسناد
تعیین مسیر گمرکی (سبز، زرد، قرمز)
مشاهده پیامها و اخطارهای گمرک
پرداخت حقوق و عوارض
بدون ثبت صحیح در EPL، هیچ کالایی ترخیص نمیشود.
کاربران اصلی سامانه EPL عبارتاند از:
صاحبان کالا
ترخیصکاران گمرک
شرکتهای ترخیص کالا
دسترسی به سامانه نیازمند:
نام کاربری و رمز عبور
کارت بازرگانی معتبر
ثبت اطلاعات هویتی در گمرک
است.
کاربر با نام کاربری و رمز عبور وارد سامانه EPL میشود. این اطلاعات بهصورت رسمی از سوی گمرک صادر میگردد.
در این مرحله، اطلاعات زیر وارد میشود:
مشخصات صاحب کالا
نوع رویه گمرکی (واردات، صادرات، ترانزیت و…)
گمرک ورودی یا خروجی
مشخصات حملونقل
هرگونه خطا در این مرحله، پرونده را به مشکل میاندازد.
اطلاعات دقیق کالا شامل:
نام فنی کالا
HS Code
تعداد، وزن و ارزش
کشور مبدأ
در سامانه ثبت میشود.
⚠️ این بخش بیشترین حساسیت را دارد و بیشترین اختلافات گمرکی از همینجا ناشی میشود.
اسناد زیر معمولاً در سامانه بارگذاری میشوند:
فاکتور تجاری
پکینگ لیست
بارنامه
ثبت سفارش
مجوزهای قانونی
عدم تطابق اسناد با اطلاعات ثبتشده، باعث توقف بررسی میشود.
پس از ارسال اظهارنامه:
سامانه مسیر گمرکی را تعیین میکند
وضعیت پرونده قابل مشاهده میشود
سامانه EPL:
پیامهای کارشناس گمرک
درخواست اصلاح
اعلام نقص مدارک
را نمایش میدهد و کاربر باید در زمان مناسب پاسخ دهد.
پرداخت حقوق و عوارض گمرکی از طریق درگاههای الکترونیکی انجام میشود و نتیجه در سامانه ثبت میگردد.
بر اساس اطلاعات اظهارنامه، یکی از مسیرهای زیر تعیین میشود:
| مسیر | مفهوم |
|---|---|
| سبز | ترخیص سریع بدون بررسی |
| زرد | بررسی اسناد |
| قرمز | بررسی اسناد و ارزیابی فیزیکی |
اظهار دقیق، شانس مسیر سبز یا زرد را افزایش میدهد.
وارد کردن اطلاعات نادرست کالا
انتخاب اشتباه تعرفه گمرکی
بارگذاری ناقص یا اشتباه اسناد
بیتوجهی به پیامهای سامانه
ثبت اطلاعات بر اساس نام بازاری کالا
⚠️ بسیاری از این خطاها منجر به اصلاح اظهارنامه و افزایش زمان ترخیص میشوند.
از نظر فنی شاید ساده به نظر برسد، اما:
تفسیر صحیح اطلاعات گمرکی
انتخاب تعرفه
تطبیق اسناد
نیازمند دانش و تجربه عملی است. به همین دلیل، اکثر صاحبان کالا استفاده از ترخیصکار یا شرکت ترخیص کالا را ترجیح میدهند.
شرکت ترخیص کالا حرفهای:
اظهارنامه را بدون خطا ثبت میکند
پیامها و اصلاحات را سریع مدیریت میکند
از توقفهای غیرضروری جلوگیری میکند
ریسک جریمه و اختلاف را کاهش میدهد
سامانه EPL، ستون فقرات ترخیص کالا در ایران است. تسلط بر این سامانه، تفاوت بین ترخیص سریع و بدون دردسر با پرونده پرریسک و زمانبر گمرکی را رقم میزند. اگر دانش و تجربه کافی ندارید، بهترین تصمیم استفاده از خدمات تخصصی ترخیص کالا است.
کارشناسان شرکت همیار ترخیص ساعی همراه دو دهه سابقه حرفه ای در زمینه ترخیص کار کالا، انجام امور گمرکی این شرکت را در سال ۱۳۹۴ تاسیس نمودند تا بتوان با تغییر رویه های گمرکی و تجارت فرامرزی در زمینه های ترخیص کالا،صادرات و واردات با استفاده از تجارب یکایک آنها در کنار تجار و وادکنندگان کشور در پیشبرد تجارت خارجی نقش به سزایی ایفا نمایند