هزینه ترخیص صادراتی در سال ۱۴۰۴ شامل تمامی مخارجی است که یک صادرکننده برای عبور رسمی کالا از مرزهای کشور و انجام تشریفات قانونی گمرک پرداخت میکند. ترخیص صادراتی تنها یک عملیات اداری نیست؛ بلکه مجموعهای از هزینههای مستقیم و غیرمستقیم را در بر میگیرد که شامل عوارض، مالیاتها، خدمات گمرکی، هزینههای کارشناسی، هزینه انبارداری، هزینه سامانههای آنلاین و حتی هزینه فرصت ناشی از تأخیر در فرایند صادرات است.
در سال ۱۴۰۴ با توجه به تغییرات گسترده در قوانین گمرکی، اجرای کامل سامانههای هوشمند، تغییر نرخ ارز و افزایش هزینههای حملونقل، شرایط محاسبه هزینه ترخیص صادراتی نسبت به سالهای گذشته متفاوت شده است. صادرکنندگان باید با اجزای مختلف هزینه آشنا شوند تا بتوانند برنامهریزی دقیقتری انجام دهند.
نوع کالا و کد تعرفه آن
ارزش گمرکی کالا
نرخ ارز
بخشنامههای جدید گمرک
آزمایشگاههای استاندارد ملی
آزمایشگاههای بهداشت برای کالاهای غذایی
کنترلهای فنی برای کالاهای صنعتی و مکانیکی
بازرسیهای بستهبندی و برچسبگذاری
برای بسیاری از صادرکنندگان استفاده از شرکتهای ترخیص کالا ضروری است. ترخیصکاران با توجه به تجربه، پیچیدگی کالا و حجم مدارک، مبلغی به عنوان حقالعمل دریافت میکنند. این هزینه شامل:
ثبت اظهارنامه
پیگیری مراحل اجرایی
رفع مغایرتهای اسنادی
تسریع در روند ترخیص
استفاده از افراد حرفهای میتواند هزینههای آینده را کاهش دهد ولی خود هزینه مستقلی را تشکیل میدهد.
این هزینهها شامل موارد زیر هستند:
هزینه ثبت الکترونیکی اسناد
هزینه بارگذاری مدارک در سامانهها
هزینه اعتبارسنجی کاربران و کسبوکارها
هزینه بهرهمندی از خدمات آنلاین گمرک
هر روز تأخیر در فرآیند ترخیص برابر است با:
توقف سرمایه
تأخیر در رسیدن کالا به مقصد
احتمال از دست رفتن بازار
افزایش هزینه انبارداری
بنابراین زمان یکی از مهمترین مؤلفههای هزینه ترخیص صادراتی است.
در صورتی که اطلاعات کالا مانند وزن، ارزش، کد تعرفه یا مشخصات فنی اشتباه وارد شود، اصلاح اظهارنامه هزینه دارد. این هزینه شامل موارد زیر میشود:
هزینه کارشناسی
هزینه ثبت اصلاحیه
هزینه تأخیر احتمالی
اگر بستهبندی کالا مطابق استاندارد نباشد، ممکن است نیاز به بازبستهبندی باشد. این امر هزینههای اضافی ایجاد میکند و زمان ترخیص را طولانیتر میکند.
انبارداری یکی از بخشهای مهم هزینه ترخیص است. گمرکها معمولاً زمان مشخصی برای نگهداری رایگان دارند و پس از آن هزینه انبارداری اعمال میشود.
کالاهای حساس مانند تجهیزات پزشکی، دارو، مواد غذایی و کالاهای صنعتی پیچیده هزینه بیشتری برای ترخیص دارند.
افزایش حجم و وزن باعث افزایش هزینه حمل، انبارداری و جابهجایی در محیط گمرک میشود.
کشورهای مقصد استانداردها و قوانین متفاوتی دارند. صادرات به اروپا یا آمریکا معمولاً هزینه بیشتری برای استانداردسازی و بازرسی دارد.
در سال ۱۴۰۴ بخشنامههای گمرکی به صورت پیوسته بهروزرسانی میشوند. این تغییرات ممکن است باعث افزایش یا کاهش بخشی از هزینهها شود.
عوارض صادراتی، بیمه، هزینههای حمل و ارزشگذاری کالا تحت تأثیر مستقیم نرخ ارز هستند.
سامانه EPL به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای مدیریت ترخیص، نقش مستقیم در کنترل هزینهها دارد.
جلوگیری از خطاهای انسانی
کاهش مراجعه حضوری و هزینه رفتوآمد
تسریع فرایند اظهار و بررسی
ثبت دقیق اطلاعات کالا
مدیریت بهتر زمان
در سال ۱۴۰۴ بسیاری از بازارهای جهانی استانداردهای سختگیرانهتری اعمال کردهاند. این استانداردها هزینههایی مثل:
صدور گواهی استاندارد بینالمللی
تست آزمایشگاهی محصول
گواهی سلامت
الزامات بستهبندی خاص
کامل نبودن مدارک باعث تأخیر و افزایش هزینههای انبارداری و اصلاح اسناد میشود.
ترخیصکار متخصص میتواند خطاها را کاهش داده و سرعت ترخیص را بالا ببرد.
انجام تست و استاندارد قبل از ورود به گمرک از هزینههای اضافی جلوگیری میکند.
هماهنگی بین حمل داخلی و مراحل گمرکی از توقف و انبارداری جلوگیری میکند.
کارهای الکترونیکی باعث کاهش هزینههای اداری و افزایش سرعت ترخیص میشوند.
یکی از مهمترین عوامل جدید که بر هزینه ترخیص صادراتی اثر مستقیم گذاشته، سیستمهای هوشمند ارزشگذاری کالا در گمرک است. این سیستمها با استفاده از دادههای بینالمللی قیمت کالا، اطلاعات تاریخی صادرات کشور و الگوریتمهای تحلیل قیمت، ارزش کالا را با دقت بیشتری تعیین میکنند.
بازار حملونقل جهانی در سال ۱۴۰۴ دچار تغییرات مهمی شده است. افزایش هزینه سوخت، کمبود کانتینر در برخی مسیرها، نوسانات نرخ حمل دریایی و افزایش هزینههای امنیت بار، تأثیر مستقیمی بر هزینه ترخیص صادراتی در سال ۱۴۰۴ دارد.
برای مثال، وقتی هزینه حمل دریایی افزایش پیدا میکند، ارزش کل محموله در اسناد حمل افزایش مییابد و همین موضوع باعث افزایش هزینه بیمه و برخی هزینههای گمرکی میشود. همچنین افزایش هزینه بارگیری و تخلیه در بنادر نیز بخشی از هزینه ترخیص را تشکیل میدهد.
در سال ۱۴۰۴ کنترلهای امنیتی در مرزها بهویژه در مرزهای زمینی و هوایی افزایش یافته است. این کنترلها شامل اسکنهای پیشرفته کالا، بررسی مدارک امنیتی و تطبیق اطلاعات با سامانههای بینالمللی است. همین موارد بخش جدیدی از هزینه ترخیص صادراتی در سال ۱۴۰۴ را تشکیل میدهند.
هزینه استفاده از دستگاههای ایکسری، هزینه بررسیهای امنیتی و هزینه صدور گواهیهای امنیت بار، همگی مواردی هستند که در سالهای گذشته کمتر دیده میشدند اما در سال ۱۴۰۴ به بخشی ثابت از هزینه ترخیص صادراتی در سال ۱۴۰۴ تبدیل شدهاند.
یکی از چالشهایی که صادرکنندگان در سال ۱۴۰۴ با آن مواجه هستند، موضوع عدم تطابق اطلاعات بین مدارک مختلف تجاری است. کوچکترین اختلاف بین بارنامه، فاکتور فروش، پکینگلیست یا اظهارنامه میتواند باعث توقف محموله شود. توقف کالا نیز باعث افزایش هزینه ترخیص صادراتی در سال ۱۴۰۴ میشود زیرا:
کالا وارد مرحله بررسی بیشتر میشود
هزینه انبارداری افزایش پیدا میکند
ممکن است نیاز به اصلاح اسناد باشد
احتمال کارشناسی مجدد کالا وجود دارد
هزینه انتقال ارز از مسیرهای غیرمستقیم
هزینه تهیه اسناد جایگزین در صورت عدم پذیرش برخی مدارک
هزینه بیمه ویژه برای مسیرهای پرخطر
هزینه حمل جایگزین در مسیرهای طولانیتر
یکی از موارد جدید در سال ۱۴۰۴، صادرات کالاهای فناورانه است. این کالاها معمولاً نیازمند مدارک ویژه مانند:
گواهی اصالت تکنولوژی
تأییدیه کنترل کیفیت پیشرفته
ثبت مالکیت فکری
گواهی جلوگیری از کپیبرداری
در سال ۱۴۰۴ بسیاری از صادرکنندگان مجبورند از بیمههای خاص صادرات استفاده کنند. بیمههای صادراتی شامل پوششهایی برای ریسکهای متعدد هستند:
ریسکهای سیاسی
ریسکهای تجاری
ریسکهای حملونقل
ریسکهای امنیتی
هزینه بارگیری و تخلیه افزایش یافته
هزینههای تجهیزات لجستیکی رشد داشته
هزینه صدور مجوزهای بندری بیشتر شده
هزینه توقف کانتینر و دموراژ بالاتر رفته
هزینه ترخیص صادراتی در سال ۱۴۰۴ ترکیبی از هزینههای گمرکی، خدماتی، قانونی، دیجیتال، استاندارد، حملونقل، انبارداری و هزینههای غیرمستقیم است. با توجه به تغییرات گسترده در قوانین و سیستمهای هوشمند، صادرکنندگان باید برنامهریزی دقیقتری انجام دهند و از ابزارهای الکترونیکی و مشاوران حرفهای بهره ببرند.
مدیریت صحیح این هزینهها میتواند سرعت صادرات را افزایش داده، رقابتپذیری صادرکننده را بالا ببرد و سود نهایی صادرات را تضمین کند.
کارشناسان شرکت همیار ترخیص ساعی همراه دو دهه سابقه حرفه ای در زمینه ترخیص کار کالا، انجام امور گمرکی این شرکت را در سال ۱۳۹۴ تاسیس نمودند تا بتوان با تغییر رویه های گمرکی و تجارت فرامرزی در زمینه های ترخیص کالا،صادرات و واردات با استفاده از تجارب یکایک آنها در کنار تجار و وادکنندگان کشور در پیشبرد تجارت خارجی نقش به سزایی ایفا نمایند